SPSS Test Selector

📌 Tanım: Belirli bir araştırma problemiyle ilişkili bilgi, görüş ve özellikleri toplamak amacıyla hazırlanmış, birden fazla maddeden oluşan yapılandırılmış veri toplama aracıdır. İçinde farklı türde soru biçimleri (Likert tipi maddeler, çoktan seçmeli, açık uçlu vb.) bulunabilir.

🎯 Amaç: Geniş veya erişilmesi zor örneklemlerden, standart biçimde, karşılaştırılabilir ve sistematik veri elde etmek.

• Araştırma soruları ve ölçülmek istenen kavramlar netleştirilir.
• Bu kavramları kapsayacak madde havuzu oluşturulur (kapalı ve/veya açık uçlu maddeler).
• Uzman görüşüyle içerik ve kapsam geçerliği değerlendirilir.
• Dil ve anlaşılırlık açısından taslak form gözden geçirilir.
• Pilot uygulama yapılarak maddelerin işlevselliği ve uygulama süresi test edilir.
• Gerekirse madde sırası, ifade biçimi ve uzunluk açısından revizyon yapılır.

• Katılımcılara araştırmanın amacı ve gizlilik/etik ilkeler açıklanır.
• Anket çevrimiçi platformlar veya basılı form yoluyla uygulanır.
• Uygulama sürecinde standart yönergelerin izlenmesine özen gösterilir.
• Dönüşler alındıktan sonra eksik ve tutarsız veriler kontrol edilir.
• Veriler kodlanarak analiz yazılımına (SPSS vb.) uygun biçime getirilir.

• Kapalı uçlu maddeler önceden belirlenmiş kodlara göre sayısallaştırılır.
• Likert tipi maddeler için yanıt kategorilerine sayısal değerler atanır.
• Açık uçlu maddeler için içerik analizi veya tematik sınıflama yapılabilir.
• Toplanan veriler üzerinde betimsel ve/veya çıkarımsal istatistiksel analizler yürütülür.

• Öğrenci görüş anketi
• Öğretmen mesleki ihtiyaç anketi
• Okul iklimi soru formu
• Çevrimiçi memnuniyet anketi

📌 Tanım: Bireylerin bir duruma, nesneye ya da özelliğe ilişkin tutum, algı ve değerlendirmelerini, genellikle 5 veya 7 basamaklı derecelendirme kategorileriyle ölçen, birbirine paralel maddelerden oluşan ölçektir.

🎯 Amaç: Soyut psikolojik ya da eğitsel yapıların (tutum, algı, öz-yeterlik vb.) nicel olarak ifade edilebilmesini ve bireyler/gruplar arasında karşılaştırma yapılabilmesini sağlamak.

• Ölçülmek istenen yapı (ör. tutum, algı) kuramsal temelleriyle tanımlanır.
• Bu yapıyı temsil eden olumlu ve olumsuz maddelerden oluşan madde havuzu hazırlanır.
• Uzman görüşüyle kapsam geçerliği ve madde–yapı uyumu değerlendirilir.
• Pilot çalışma yapılarak madde istatistikleri (madde-toplam korelasyonları vb.) incelenir.
• Gerekirse faktör analizi ile ölçeğin boyut yapısı test edilir.
• Güvenirlik analizleri (ör. Cronbach Alpha) ile iç tutarlılık değerlendirilir.

• Katılımcılara ölçeğin amacı ve yanıtlamaya ilişkin yönergeler açıklanır.
• Her maddeye, belirlenen Likert derecelendirme kategorileri kullanılarak yanıt verilir (örn. 1=Kesinlikle katılmıyorum, 5=Tamamen katılıyorum).
• Yanıtlar eksiklik ve aşırı uç hataları açısından kontrol edilir.
• Veriler uygun biçimde kodlanarak istatistiksel analiz programına aktarılır.

• Her kategoriye sayısal bir değer atanır (ör. 1–5 veya 1–7).
• Ters yönde formüle edilmiş maddeler analiz öncesi yeniden kodlanır.
• Alt boyut ve toplam puanlar madde puanlarının toplanması veya ortalamasıyla hesaplanır.
• Gerekirse norm çalışmalarıyla puanların yorumlanmasına dönük kesme noktaları veya sınıflamalar belirlenir.

• Teknolojiye yönelik tutum ölçeği
• Matematik öz-yeterlik ölçeği
• Öğretmen mesleki doyum ölçeği

📌 Tanım: Belirli bir performans, davranış ya da özelliğin, önceden tanımlanmış dereceler üzerinden (ör. çok düşük–çok yüksek) değerlendirilmesini sağlayan sayısal veya sözel derecelendirme aracıdır.

🎯 Amaç: Gözlenen davranış ya da performans düzeyini sistematik ve karşılaştırılabilir şekilde nicel olarak ifade etmek.

• Değerlendirilecek performans ya da davranış boyutları belirlenir.
• Her boyut için anlamlı ve birbirinden ayırt edici derece kategorileri tanımlanır.
• Kategori açıklamaları somut ve gözlenebilir davranış ifadeleriyle netleştirilir.
• Uzman görüşüyle kapsam ve açıklık açısından gözden geçirilir.
• Pilot uygulama ile derecelendirme ölçeğinin anlaşılırlığı ve uygulanabilirliği test edilir.

• Değerlendirici(ler)e, her derece kategorisinin ne anlama geldiği açıklanır.
• İlgili performans veya davranış gözlemlenir ya da ürün incelenir.
• Her boyut için uygun derecelendirme kategorisi seçilerek form doldurulur.
• Mümkünse birden fazla değerlendirici kullanılarak değerlendiriciler arası tutarlılık kontrol edilir.

• Derecelere sayısal değerler atanır (örn. 1–4, 1–5).
• Her boyut için verilen dereceler üzerinden toplam veya ortalama puan hesaplanır.
• Boyutlar arası karşılaştırmalar veya grup karşılaştırmaları istatistiksel yöntemlerle yapılabilir.
• Değerlendiriciler arası uyum istatistikleri (örn. korelasyon, kappa) hesaplanabilir.

• Sınıf içi katılım düzeyi derecelendirme formu
• Sunum becerileri değerlendirme ölçeği
• Ders içi etkinlik katılım düzeyi ölçeği

📌 Tanım: Belirli davranış, beceri ya da ürün özelliklerinin gerçekleşip gerçekleşmediğini (var/yok; yapıldı/yapılmadı) işaretlemeye dayanan yapılandırılmış bir kontrol aracıdır.

🎯 Amaç: Belirlenen ölçütlere göre, süreç veya ürünün hangi unsurları karşılayıp karşılamadığını hızlı ve sistematik biçimde belirlemek.

• İzlenecek davranış, beceri veya ürün özellikleri net biçimde tanımlanır.
• Bu özellikler, liste maddeleri hâline getirilir (her madde tek bir özelliği temsil eder).
• Uzman görüşüyle maddelerin kapsam ve açıklığı değerlendirilir.
• Pilot uygulama ile gereksiz veya üst üste binen maddeler ayıklanır.
• Liste, uygulama kolaylığı ve süre açısından gözden geçirilir.

• Gözlem yapılacak süreç veya incelenecek ürün belirlenir.
• Her madde için ‘var/yok’, ‘yapıldı/yapılmadı’ gibi ikili seçenekler işaretlenir.
• Daha ayrıntılı değerlendirme gereken maddeler notlar kısmında açıklanabilir.
• Gerekirse farklı zamanlarda veya farklı gözlemciler tarafından tekrar uygulanabilir.

• Var olan maddeler için 1, olmayanlar için 0 gibi ikili kodlama yapılır.
• Toplam puan, karşılanan ölçüt sayısını gösterir.
• Yüzde olarak ifade edilerek sürecin/ürünün ölçütlere uyum düzeyi hesaplanabilir.
• Bazı durumlarda kritik maddelerin varlığı/yokluğu nitel olarak ayrıca yorumlanır.

• Ders planında bulunması gereken ögeler kontrol listesi
• Laboratuvar güvenlik kurallarına uyum kontrol listesi
• Sınıf yönetimi davranışları için gözlem kontrol listesi

📌 Tanım: Bir performans, ürün veya beceriyi; önceden tanımlanmış ölçütler ve her ölçüt için açıklanmış performans düzeyleri üzerinden değerlendirmeye imkân veren, analitik veya bütüncül yapıda bir derecelendirme aracıdır.

🎯 Amaç: Öğrenci ürünlerini veya performanslarını şeffaf, yapılandırılmış ve karşılaştırılabilir ölçütlere göre değerlendirmek; geribildirim sürecini standart ve anlaşılır hâle getirmek.

• Değerlendirilecek görev veya ürün (proje, sunum, performans vb.) netleştirilir.
• Bu görev için önemli görülen ana ölçütler (içerik, düzen, dil kullanımı, özgünlük vb.) belirlenir.
• Her ölçüt için birden fazla performans düzeyi tanımlanır (ör. çok zayıf–çok iyi).
• Her düzey için somut, gözlenebilir ve ayırt edici tanımlayıcı ifadeler yazılır.
• Uzman ve/veya öğretmen görüşleriyle rubrik taslağı gözden geçirilir.
• Pilot uygulamalarla rubrikteki düzeylerin ayırt ediciliği ve açıklığı test edilir.

• Öğrencilere rubrik, görev öncesinde açıklanarak beklentiler netleştirilir.
• Görev veya ürün tamamlandıktan sonra her ölçüt için uygun performans düzeyi işaretlenir.
• Gerekirse birden fazla değerlendirici kullanılarak tutarlılık sağlanır.
• Rubrik aynı zamanda öğrenciye ayrıntılı geribildirim aracı olarak kullanılır.

• Her düzeye sayısal bir değer atanır (ör. 1–4 veya 0–3).
• Ölçütlere verilen puanlar toplanarak toplam rubrik puanı elde edilir.
• İstenirse ölçütlere ağırlık verilip ağırlıklı toplam puan hesaplanabilir.
• Değerlendiriciler arası tutarlılık çeşitli istatistiklerle (korelasyon, kappa vb.) kontrol edilebilir.

• Proje ödevi değerlendirme rubriği
• Sözlü sunum değerlendirme rubriği
• Yazılı ürün (kompozisyon) değerlendirme rubriği

📌 Tanım: Öğrencilerin belirli bir konu, ünite veya ders kapsamında hedeflenen bilgi ve becerileri ne düzeyde kazandıklarını ölçmek için hazırlanan standart testtir.

🎯 Amaç: Öğrenme çıktılarını objektif biçimde değerlendirmek, eksik öğrenmeleri belirlemek ve öğretim sürecine ilişkin geri bildirim sağlamak.

• Öğrenme kazanımları ayrıntılı biçimde analiz edilir.
• Kazanımları temsil eden madde havuzu oluşturulur.
• Farklı madde türleri (çoktan seçmeli, kısa yanıt, eşleştirme vb.) eklenebilir.
• Uzman görüşüyle kapsam geçerliği değerlendirilir.
• Pilot uygulama ile madde güçlük ve madde ayırt edicilik değerleri hesaplanır.
• Test, madde analizleri doğrultusunda revize edilir.

• Uygulama koşulları ve süre standartlaştırılır.
• Öğrencilerden yönergelere uygun yanıt vermeleri istenir.
• Cevaplar objektif anahtarlar ile puanlanır.
• Sonuçlar sınıf düzeyi, kazanım düzeyi ve bireysel ilerleme için analiz edilir.

• Her doğru yanıt 1 puan, yanlışlar 0 puan şeklinde kodlanabilir.
• Çoktan seçmeli testlerde cezalı puanlama tercih edilebilir.
• Toplam puanlar ve yüzdelik başarı düzeyleri hesaplanır.
• Gerekirse kazanım bazlı alt puanlar oluşturulur.

• Ünite içi bilgi testi
• Ders kazanım değerlendirme testi
• Okul başarı sınavı

📌 Tanım: Her bir madde için bir soru kökü (stem) ve birden fazla seçenek içeren, yalnızca tek doğru yanıtın bulunduğu madde türlerinden oluşan testtir.

🎯 Amaç: Geniş öğrenci gruplarında bilgi ve kavrayış düzeyini hızlı, objektif ve güvenilir biçimde ölçmek.

• Net ve anlaşılır soru kökleri yazılır.
• Tek doğru yanıt ve işlevsel çeldiriciler hazırlanır.
• Çeldiriciler öğrencilerin yaygın hatalarına dayandırılır.
• Uzman görüşüyle kapsam geçerliği sağlanır.
• Pilot uygulamada madde güçlüğü ve ayırt edicilik incelenir.

• Uygulama yönergeleri standart biçimde verilir.
• Öğrenciler her soru için bir seçenek işaretler.
• Optik forma geçirme veya dijital değerlendirme yapılabilir.

• Doğru yanıt 1 puan, yanlışlar 0 puan şeklinde puanlanır.
• Gerekirse yanlışlara ceza (ör. −0.25) uygulanabilir.
• Madde ve test istatistikleri analiz edilir.

• Çoktan seçmeli bilgi testi
• Kamu sınavları tip maddeleri
• Çevrim içi quiz testleri

📌 Tanım: Öğrencilerin verilen ifadelerin doğruluk durumunu belirlediği, iki seçenekli test türüdür.

🎯 Amaç: Basit bilgi düzeyindeki öğrenmeleri hızlı ve kolay biçimde ölçmek.

• İfadeler açık, tek anlamlı ve tartışmaya kapalı biçimde yazılır.
• Olumsuz ifadeler mümkün olduğunca azaltılır.
• Uzman görüşü ile doğruluk/doğrulanabilirlik kontrol edilir.
• Pilot uygulama ile anlaşılırlık değerlendirilir.

• Öğrenciler her ifade için ‘Doğru’ veya ‘Yanlış’ seçeneğini işaretler.
• Tahmin yoluyla doğru yanıtlama olasılığı dikkate alınır.

• Doğruya 1 puan, yanlışa 0 puan verilir.
• Şans başarısını azaltmak için madde sayısı artırılabilir.
• Toplam puan ve yüzdelik başarı hesaplanır.

• Temel kavram bilgisi testi
• Hızlı ölçme amaçlı kısa sınavlar

📌 Tanım: İki sütunda verilen kavram, terim, tanım veya örneklerin doğru şekilde eşleştirilmesini gerektiren madde türüdür.

🎯 Amaç: Öğrencilerin kavram–tanım, olay–sonuç veya terim–örnek arasındaki ilişkileri ne kadar doğru kurabildiğini ölçmek.

• Eşleştirilecek maddeler aynı türden olmalıdır.
• Bir tarafta kısa ifadeler, diğer tarafta tanımlar veya örnekler bulunur.
• Yardımcı ipuçlarını azaltmak için seçenek sayısı fazla tutulabilir.
• Uzman onayıyla içerik geçerliği kontrol edilir.

• Öğrenciler her bir maddeyi doğru seçenekle eşleştirir.
• Karışıklığı önlemek için sütunlar anlaşılır biçimde düzenlenir.

• Her doğru eşleşme 1 puan olarak değerlendirilir.
• Kısmi puanlama kullanılmayabilir veya görev türüne göre uygulanabilir.
• Toplam eşleşme puanı hesaplanır.

• Kavram–tanım eşleştirme testleri
• Tarihsel olay–yıl eşleştirme
• Terim–örnek eşleştirme

📌 Tanım: Öğrencilerin boşluk doldurma, kısa açıklama veya tek sözcük/ifade şeklinde yanıt verdiği yapılandırılmış test türüdür.

🎯 Amaç: Hatırlama, temel kavrama ve basit problem çözme becerilerini daha az şans başarısıyla ölçmek.

• Sorular açık, tek doğru yanıta yönlendirecek biçimde hazırlanır.
• Boşluklar gereksiz ipucu vermeyecek şekilde tasarlanır.
• Uzman kontrolü ile dil ve doğruluk denetimi yapılır.

• Öğrenciler yanıtı kısa biçimde (sözcük, sayı, terim) yazar.
• Uygulamada sürenin yeterli olmasına dikkat edilir.

• Anahtara uygun yanıt 1 puan, hatalı veya eksik yanıt 0 puan olarak kodlanır.
• Bazı durumlarda kısmi puan verilebilir.
• Yanıt anahtarı net olarak tanımlanmalıdır.

• Boşluk doldurma testi
• Kısa tanım yazma soruları
• Hızlı bilgi yoklama sınavları

📌 Tanım: Bireylerin bir görevi, beceriyi veya süreci gerçek yaşam ya da simüle edilmiş durumda nasıl yerine getirdiklerini ölçen değerlendirme aracıdır.

🎯 Amaç: Uygulama gerektiren becerileri (laboratuvar, deney, proje, ürün oluşturma) doğrudan gözlemleyerek ölçmek.

• Görev açık biçimde tanımlanır (ürün/süreç/performans).
• Değerlendirme ölçütleri belirlenir.
• Bazı durumlarda rubrik veya kontrol listesiyle birlikte kullanılır.
• Uzman görüşüyle ölçütlerin açıklığı değerlendirilir.

• Öğrenci görevi gerçek zamanlı olarak uygular.
• Değerlendirici süreç ve ürün aşamalarını gözlemler.
• Gerekirse video kayıtları ile doğrulama yapılabilir.

• Rubrik, derecelendirme ölçeği veya kontrol listesi kullanılarak puanlanır.
• Performans düzeyleri somut ölçütlere göre belirlenir.
• Toplam puan, alt boyut puanları ve ağırlıklı puanlar hesaplanabilir.

• Laboratuvar uygulama performansı
• Proje geliştirme görevi
• Sunum performans değerlendirmesi

📌 Tanım: Öğrencinin belirli bir zaman dilimi boyunca ürettiği çalışmaların, gelişim sürecinin ve öğrenme çıktılarının sistematik biçimde toplandığı değerlendirme aracıdır.

🎯 Amaç: Öğrencinin gelişimini, öğrenme sürecini ve ürün kalitesini bütüncül olarak değerlendirmek; öz-değerlendirme ve yansıtıcı düşünme becerilerini desteklemek.

• Portfolyonun amacı ve kapsamı belirlenir.
• Hangi ürünlerin portfolyoda yer alacağı netleştirilir.
• Değerlendirme ölçütleri (rubrik, kontrol listesi) hazırlanır.
• Öğrencilere örnek portfolyo yapısı ve beklentiler açıklanır.

• Öğrenciler belirlenen zaman aralığında ürünlerini portfolyoya ekler.
• Her ürün için yansıtıcı değerlendirme yazıları istenebilir.
• Öğretmen süreç boyunca geribildirim sağlar.
• Dönem sonunda portfolyo bütüncül bir şekilde değerlendirilir.

• Rubrik veya kontrol listesi üzerinden her ürün puanlanır.
• Süreç değerlendirmesi (gelişim düzeyi) ayrı puanlanabilir.
• Toplam portfolyo puanı ölçütlere göre hesaplanır.

• Görsel sanatlar portfolyosu
• Yazma becerisi portfolyosu
• STEM proje portfolyosu

📌 Tanım: Öğrencilerin bir problemi çözmek, bir ürün geliştirmek veya araştırma yapmak amacıyla uzun süreli ve çok aşamalı çalışmalar yürüttüğü değerlendirme türüdür.

🎯 Amaç: Problem çözme, yaratıcılık, araştırma yapma, planlama ve ürün geliştirme gibi üst düzey becerileri değerlendirmek.

• Projenin amacı ve kapsamı açıkça belirlenir.
• Öğrencinin üreteceği ürün veya çıktılar tanımlanır.
• Proje süreci aşamalara ayrılır (planlama–araştırma–uygulama–rapor).
• Değerlendirme ölçütleri (rubrik, kontrol listesi) geliştirilir.

• Öğrenciler aşama aşama ilerleyerek proje dosyası oluşturur.
• Süreç boyunca ara kontroller ve geribildirim sağlanır.
• Son ürün sunum veya rapor halinde değerlendirilir.

• Her aşama ayrı puanlanabilir (süreç + ürün).
• Rubrik puanları kullanılır.
• Gerektiğinde akran değerlendirmesi eklenebilir.

• STEM mühendislik projesi
• Toplumsal sorun analiz projesi
• Matematik modelleme projesi

📌 Tanım: Öğrencilerin gerçek yaşam durumlarına benzeyen görevleri uygulayarak bilgi ve becerilerini sergiledikleri değerlendirme aracıdır.

🎯 Amaç: Gerçek beceri uygulamalarını ölçmek; bilgi, süreç ve psikomotor yeteneklerin entegrasyonunu değerlendirmek.

• Görev gerçek yaşamla ilişkili olacak şekilde tasarlanır.
• Görev aşamaları ve gerekli materyaller tanımlanır.
• Değerlendirme ölçütleri açık ve gözlenebilir şekilde yazılır.
• Pilot uygulama ile görev süresi ve uygulanabilirlik test edilir.

• Öğrenciler görevi belirlenen süre içinde uygular.
• Öğretmen süreç ve ürünü gözlemler.
• Bazı durumlarda videolu performans kayıtları kullanılabilir.

• Rubrik ile performans düzeyleri puanlanır.
• Alt boyutlar (süreç–ürün) ayrı değerlendirilebilir.
• Puanlayıcılar arası tutarlılık gözetilir.

• Deney yapma performansı
• Teknik çizim görevi
• Sözlü sunum performansı

📌 Tanım: Öğrencinin belirli bir görev sonucunda ortaya koyduğu ürünün tekil olarak değerlendirildiği araçtır. Ürün fiziksel, dijital veya yazılı olabilir.

🎯 Amaç: Nihai ürünün kalite, doğruluk, yaratıcılık ve belirlenen kriterlere uygunluk açısından değerlendirilmesi.

• Ürün ölçütleri (özgünlük, doğruluk, düzen, teknik yeterlilik vb.) belirlenir.
• Rubrik veya kontrol listesi geliştirilir.
• Örnek iyi ürünler gösterilerek standart oluşturulur.

• Öğrenci görev sonucunda ürünü sunar.
• Öğretmen yalnızca ürüne odaklanarak değerlendirme yapar.
• Gerekirse ürün fotoğraf veya dosya olarak saklanır.

• Rubrik kriterlerine göre puanlama yapılır.
• Her ölçüt belirli ağırlıklarla hesaplanabilir.
• Toplam ürün puanı elde edilir.

• Poster tasarımı
• Model–maket çalışması
• Yazılı rapor

📌 Tanım: Bireylerin bir konuya, nesneye, kişiye veya duruma yönelik duygusal, bilişsel ve davranışsal eğilimlerini ölçmek için kullanılan yapısal ölçek türüdür.

🎯 Amaç: Tutumların nicel olarak ölçülmesi, bireyler veya gruplar arasında karşılaştırma yapılması ve tutumsal değişimlerin izlenmesi.

• Ölçülecek tutumun kuramsal yapısı tanımlanır.
• Olumlu ve olumsuz ifadelerden oluşan madde havuzu oluşturulur.
• Uzman görüşüyle kapsam geçerliği kontrol edilir.
• Pilot çalışma ile madde istatistikleri ve faktör yapısı değerlendirilir.
• Güvenirlik analizleri yapılır (örn. Cronbach Alpha).

• Katılımcılar her ifadeye belirlenen Likert derecelendirmesiyle yanıt verir.
• Uygulama sessiz ve dikkat dağıtmayan bir ortamda yapılır.
• Veriler kodlanarak analiz yazılımına aktarılır.

• Likert kategorilerine sayısal değer atanır.
• Ters maddeler yeniden kodlanır.
• Toplam ve alt boyut puanları hesaplanır.
• Yüksek puan yüksek tutumu temsil eder (ölçeğe bağlı değişebilir).

• Matematik tutum ölçeği
• Teknolojiye yönelik tutum ölçeği
• Çevre tutum ölçeği

📌 Tanım: Bireylerin mesleki, akademik veya kişisel ilgi alanlarını belirlemek amacıyla kullanılan sistematik ölçme aracıdır.

🎯 Amaç: Bireylerin hangi alanlara yönelim gösterdiğini belirlemek, mesleki rehberlik ve kariyer planlama süreçlerinde bilgi sağlamak.

• İlgi alanlarına ilişkin kuramsal model seçilir (örn. Holland tipi).
• Her ilgi boyutunu temsil eden maddeler geliştirilir.
• Uzman değerlendirmesiyle madde uygunluğu kontrol edilir.
• Pilot uygulama ile madde-toplam korelasyonları test edilir.
• Alt boyut yapısı doğrulanır.

• Katılımcılar her faaliyete olan ilgilerini derecelendirir.
• Bazı envanterlerde seçim yapma veya sıralama yöntemi uygulanır.
• Sonuçlar profil grafiği veya ilgi alanı puanı olarak raporlanır.

• Her madde ilgili ilgi boyutuna puan kazandırır.
• Alt boyut toplamları hesaplanır.
• Profil analizi yapılarak güçlü ilgi alanları belirlenir.

• Holland İlgi Alanları Envanteri
• Akademik ilgi envanteri
• Sanatsal ilgi envanteri

📌 Tanım: Bireylerin belirli bir etkinliğe, derse veya hedefe yönelik güdülenme düzeylerini ölçen psikometrik araçtır.

🎯 Amaç: Öğrenme motivasyonunu, içsel–dışsal motivasyon türlerini ve motivasyon kaynaklarını nicel olarak değerlendirmek.

• Motivasyon kuramları incelenerek boyutlar belirlenir.
• Her boyutu temsil eden Likert tipi maddeler oluşturulur.
• Uzman görüşüyle kapsam geçerliği sağlanır.
• Pilot uygulama ile faktör analizi yapılır.
• Güvenirlik katsayıları hesaplanır.

• Katılımcılar her ifadeye uygun derecelendirme ile yanıt verir.
• Uygulama genellikle bireysel yapılır.
• Veriler gizlilik ilkelerine uygun olarak işlenir.

• Ters maddeler yeniden kodlanır.
• Alt boyutlar (içsel/dışsal motivasyon) ayrı hesaplanır.
• Toplam motivasyon puanı yorumlanır.

• Akademik motivasyon ölçeği
• Okuma motivasyonu ölçeği

📌 Tanım: Bireyin belirli bir görevi başarıyla yerine getirebileceğine ilişkin inanç düzeyini ölçen ölçek türüdür.

🎯 Amaç: Akademik, sosyal, mesleki veya davranışsal alanlarda bireyin kapasite algısını değerlendirmek.

• Öz-yeterlik kuramı çerçevesinde boyutlar tanımlanır.
• Madde havuzu görev/performans odaklı ifadelerden oluşturulur.
• Uzman görüşüyle içerik geçerliği sağlanır.
• Pilot çalışma ile ölçek yapısı doğrulanır.

• Katılımcı her ifadede hangi düzeyde başarı gösterebileceğini derecelendirir.
• Becerinin bağlamı ve kapsamı açıkça belirtilir.

• Likert derecelendirmeleri sayısal olarak kodlanır.
• Alt boyut puanları hesaplanır.
• Toplam öz-yeterlik puanı kişinin inanç düzeyini temsil eder.

• Matematik öz-yeterlik ölçeği
• Öğretmen öz-yeterlik ölçeği

📌 Tanım: Bireylerin sosyal, ahlaki, kültürel ve kişisel değer yönelimlerini ölçmek için kullanılan psikometrik ölçektir.

🎯 Amaç: Bireylerin hangi değerlere önem verdiğini, davranışlarını hangi ilkelere göre yönlendirdiğini belirlemek.

• Kuramsal değer sınıflamaları incelenir (örn. Schwartz Değer Kuramı).
• Her değer yönelimini temsil eden maddeler yazılır.
• Uzman görüşüyle kavramsal uygunluk kontrol edilir.
• Pilot uygulama ve faktör analiziyle ölçek doğrulanır.

• Katılımcılar her maddeye uygun değerlendirme düzeyi verir.
• Uygulama bireysel olarak yapılır.

• Alt boyut puanları hesaplanır.
• Toplam değer puanları profil olarak yorumlanır.

• Ahlaki değerler ölçeği
• Kültürel değerler ölçeği

📌 Tanım: Bireylerin kişilik özelliklerini, eğilimlerini ve davranışsal özelliklerini ölçmek amacıyla hazırlanmış psikometrik envanterdir.

🎯 Amaç: Kişilik boyutlarını tanımlamak, bireyler arası farklılıkları nesnel biçimde değerlendirmek ve gerektiğinde danışmanlık süreçlerini desteklemek.

• Kişilik kuramları (örn. Beş Faktör Modeli) incelenir.
• Her kişilik boyutunu temsil eden madde havuzu oluşturulur.
• Uzman görüşleriyle kapsam ve yüzey geçerliği sağlanır.
• Pilot çalışmada faktör analizi ile yapı doğrulanır.
• Güvenirlik katsayıları (alpha, test-tekrar test) hesaplanır.

• Katılımcı kendini ifade eden seçenekleri işaretler.
• Uygulama bireysel olarak yapılır.
• Sonuç raporu profil biçiminde sunulur.

• Her madde ilgili kişilik boyutuna puan kazandırır.
• Alt boyut puanları hesaplanır.
• Profil analizi ile güçlü/zayıf boyutlar belirlenir.

• Beş Faktör Kişilik Envanteri
• Minnesota Çok Yönlü Kişilik Envanteri (MMPI)

📌 Tanım: Bireyin belirli bir alanda öğrenme, uyum sağlama veya performans gösterme kapasitesini ölçen standartlaştırılmış test türüdür.

🎯 Amaç: Gelecekteki öğrenme başarısı veya mesleki uygunluk hakkında öngörüde bulunmak.

• Ölçülecek yetenek alanı (sayısal, sözel, mekânsal vb.) tanımlanır.
• Performansı temsil eden maddeler geliştirilir.
• Pilot uygulama ile madde güçlüğü ve ayırt ediciliği hesaplanır.
• Test normları oluşturulur.

• Test standart süre ve koşullarda uygulanır.
• Bazı testler bireysel, bazıları grup şeklinde yapılır.
• Yanıtlar optik veya dijital sistemlerle değerlendirilir.

• Doğru yanıtlar sayılır, ham puan elde edilir.
• Norm grubuna göre standart puanlar hesaplanır.
• Profil analizi yapılabilir.

• Genel Yetenek Testi
• Sözel–Sayısal Yetenek Testleri

📌 Tanım: Bireylerin bilişsel yeteneklerini, akıl yürütme becerilerini, problem çözme kapasitesini ve genel zihinsel işlev düzeyini ölçmek için kullanılan bireysel veya grup testleridir.

🎯 Amaç: Zihinsel gelişimi değerlendirmek, özel eğitim ihtiyacını belirlemek ve bilişsel profili ortaya koymak.

• Kuramsal zekâ modeli belirlenir (örn. Cattell-Horn-Carroll).
• Alt testler (sözel, performans, bellek vb.) hazırlanır.
• Geniş örneklemle norm çalışması yapılır.
• Güvenirlik ve geçerlik analizleri raporlanır.

• Genellikle bireysel olarak uygulanır.
• Uygulayıcı özel eğitim almış uzman olmalıdır.
• Alt testler belirli sırada uygulanır.

• Her alt testin puanı standart puana çevrilir.
• Genel zekâ puanı (IQ) hesaplanır.
• Bilişsel güçlü/zayıf yönler analiz edilir.

• WISC-Zekâ Testi
• Raven Matrisleri
• Stanford-Binet Testi

📌 Tanım: Çocukların bilişsel, dil, motor, sosyal ve duygusal gelişim alanlarındaki olası gecikmeleri veya riskleri belirlemek için tasarlanmış standart tarama testidir.

🎯 Amaç: Gelişimsel riskleri erken belirlemek, yönlendirme ve müdahale süreçlerine temel oluşturmak.

• Gelişim alanlarına göre madde havuzu oluşturulur.
• Uzman görüşü ve pediatrik standartlara göre düzenlenir.
• Geniş örneklemle norm çalışması yapılır.
• Pilot uygulama ile madde işlevselliği test edilir.

• Aile görüşmesi + çocuk gözlemi ile uygulanır.
• Belirlenen maddeler çocuğun yapıp yapamadığına göre işaretlenir.
• Uygulama süresi yaşa göre değişir.

• Her alan için gelişim puanı hesaplanır.
• Risk düzeyi sınıflandırılır.
• Yönlendirme önerileri raporlanabilir.

• Denver II Gelişimsel Tarama Testi
• AGTE

📌 Tanım: Bireyin dikkat, bellek, yürütücü işlevler, işlemleme hızı ve algısal-motor beceriler gibi nöro-bilişsel işlevlerini ölçmek için hazırlanan klinik testlerdir.

🎯 Amaç: Bilişsel bozulmaları belirlemek, nörolojik hastalıkların etkisini değerlendirmek ve rehabilitasyon süreçlerini planlamak.

• Ölçülecek bilişsel işlev alanları belirlenir.
• Her alanı temsil eden test alt görevleri oluşturulur.
• Norm çalışması geniş bir yaş grubu üzerinden yapılır.
• Geçerlik–güvenirlik analizleri tamamlanır.

• Uzman uygulayıcı tarafından birebir uygulanır.
• Her test bileşeni belirli süre ve yönergeyle yapılır.
• Davranışsal gözlemler kaydedilir.

• Her alt görevin ham puanı hesaplanır.
• Normlara göre standart puanlara dönüştürülür.
• Bilişsel profil raporu oluşturulur.

• Wisconsin Kart Sıralama Testi
• Wechsler Bellek Ölçeği
• Stroop Testi

📌 Tanım: Katılımcıların deneyimlerini, düşüncelerini ve algılarını derinlemesine incelemek amacıyla kullanılan yapılandırılmış, yarı yapılandırılmış veya yapılandırılmamış soru formudur.

🎯 Amaç: Araştırma konusuna ilişkin derinlemesine ve zengin nitel veri toplamak.

• Görüşmenin amacı ve kapsamı belirlenir.
• Ana temalar doğrultusunda soru havuzu oluşturulur.
• Soru ifadeleri açık, yönlendirici olmayan biçimde yazılır.
• Uzman görüşü ile kapsam geçerliği sağlanır.
• Pilot görüşme ile soru akışı test edilir.

• Görüşme uygun ve sessiz bir ortamda gerçekleştirilir.
• Katılımcının izniyle ses veya video kaydı alınabilir.
• Görüşme sırasında takip soruları ile derinleştirme yapılır.
• Veriler çözümlenmek üzere yazıya aktarılır.

• Görüşmeler tematik analiz, içerik analizi veya fenomenolojik analiz ile çözümlenir.
• Ham veriler kodlara ayrılır; kategoriler ve temalar oluşturulur.
• Doğrudan alıntılar bulgulara kanıt olarak eklenebilir.

• Öğrenci deneyim görüşmesi
• Öğretmen mesleki görüşmesi
• Velilerle yarı yapılandırılmış görüşme

📌 Tanım: Katılımcıların bir konudaki görüş ve düşüncelerini kendi ifadeleriyle yazılı olarak ifade etmelerini sağlayan nitel veri toplama aracıdır.

🎯 Amaç: Geniş örneklemlerden, görüşme yapmadan, hızlı biçimde nitel veri elde etmek.

• Her soru araştırma problemine doğrudan hizmet edecek şekilde yazılır.
• Soru sayısı katılımcıyı yormayacak şekilde belirlenir.
• Uzman görüşü ile ifadeler sadeleştirilir.
• Pilot uygulama ile anlaşılırlık kontrol edilir.

• Katılımcı sorulara serbest biçimde yazılı yanıt verir.
• Uygulama çevrimiçi veya basılı ortamda yapılabilir.
• Yanıtlarda ifade kısıtlaması bulunmaz.

• Yanıtlar kodlanarak kategorilere ayrılır.
• Sıklıklar ve örnek alıntılar raporlanır.
• Temalar oluşturularak yorumlanır.

• Öğrencilerin teknoloji kullanım görüşleri formu
• Öğretmen ihtiyaç analizi açık uçlu soruları

📌 Tanım: Sınırlı sayıdaki katılımcının (genellikle 6–10 kişi) belirli bir konuya yönelik deneyim ve görüşlerini grup etkileşimi içinde ortaya çıkarmayı hedefleyen nitel veri toplama tekniğidir.

🎯 Amaç: Grup dinamiklerinden yararlanarak derinlemesine ve çok yönlü veri elde etmek.

• Odak grup rehberi hazırlanır.
• Temalar ve tartışma soruları belirlenir.
• Moderatörün süreci yürütebilmesi için net akış oluşturulur.
• Pilot oturum yapılabilir.

• Moderatör tartışmayı yönlendirir ancak yönlendirmeden kaçınır.
• Katılımcılar sırayla veya serbest akış içinde görüş bildirir.
• Görüşme kaydedilip daha sonra yazıya dökülür.

• Veriler içerik analizi veya tematik analizle çözümlenir.
• Görüş birliği–ayrılığı belirlenir.
• Temalar grup dinamikleriyle birlikte yorumlanır.

• Öğretmenlerle odak grup görüşmesi
• Öğrencilerin öğrenme deneyimleri üzerine grup tartışması

📌 Tanım: Araştırma konusuyla ilgili mevcut yazılı, görsel veya dijital dokümanların sistematik biçimde incelenerek veri elde edilmesini sağlayan nitel veri toplama yöntemidir.

🎯 Amaç: Var olan kayıtlar aracılığıyla davranış, süreç veya tarihsel değişimi dolaylı olarak incelemek.

• İncelenecek doküman türleri tanımlanır.
• Geçerlik ve güvenilirlik açısından doküman seçimi yapılır.
• İçerik analizine uygun kodlama kategorileri geliştirilir.

• Dokümanlar sistematik biçimde okunur ve notlar alınır.
• Kodlama şeması doğrultusunda veriler işlenir.
• Gerekirse görsel içerikler ayrı analiz edilir.

• Dokümanlardan elde edilen veriler tematik kategoriye ayrılır.
• Sıklık, eğilim ve örüntüler raporlanır.
• Bulgular doğrudan alıntılarla desteklenir.

• Ders planı incelemesi
• Politika dokümanı analizi
• Öğrenci çalışma dosyalarının analizi

📌 Tanım: Öğrencilerin öğrenme süreçlerine ilişkin duygu, düşünce ve deneyimlerini düzenli olarak yazdıkları kişisel veri aracıdır.

🎯 Amaç: Öğrenme sürecine ilişkin iç görü elde etmek ve öğrencinin gelişimini yansıtıcı şekilde değerlendirmek.

• Günlük yazım yönergeleri hazırlanır.
• Temel sorular veya yansıtıcı ipuçları belirlenir.
• Gizlilik ve etik ilkeler katılımcıya açıklanır.

• Öğrenci belirli aralıklarla günlük yazar.
• Metinler araştırmacı tarafından analiz edilmek üzere toplanır.
• Düzenli tarama ile süreç verisi elde edilir.

• Metinler tematik analizle kodlanır.
• Duygusal, bilişsel ve süreç odaklı temalar çıkarılır.
• Yansıtıcılık düzeyi rubrikle değerlendirilebilir.

• Öğrenci ders günlükleri
• Staj deneyimi günlüğü
• Yansıtıcı öğretmenlik günlüğü